Böbrekleriniz daha fazla ilgiye mi ihtiyaç duyuyor? 60 yaşından sonra bilinmesi gereken günlük alışkanlıklar
Sabah mutfağa geldiğinizde masanın üzerinde bir bardak su görmek ve dün neredeyse sadece kahve, gazlı içecekler ve tuzlu yiyeceklerle beslendiğinizi fark etmek biraz rahatsız edici olabilir. Özellikle de aileniz aylardır size kendinize daha iyi bakmanızı söylüyorsa...
Yaş ilerledikçe sıvı tüketimi, tansiyon, bazı ilaçlar ve her gün soframıza koyduğumuz yiyecekler böbreklerin sağlığı açısından giderek daha önemli hale gelir. İyi haber şu ki böbreklerinize iyi bakmak için mucize içeceklerin peşinden koşmanıza veya 48 saat içinde değişim vaat eden tariflere yönelmenize gerek yoktur. Ayrıca birçok kişinin çok geç fark ettiği, böbrekler için hazırlanan meşhur bitki çaylarıyla ilgili önemli bir ayrıntı vardır; buna ilerleyen bölümlerde değineceğiz.
Bilmeniz gereken ilk şey: Hiçbir çay “böbrekleri 48 saatte onaramaz”
Bunu en başta açıkça belirtmek faydalıdır. Yapraklardan, köklerden, tohumlardan veya baharatlardan hazırlanan bir içecek beslenmenin bir parçası olabilir. Ancak hiçbir ev yapımı bitki çayının böbrekleri 48 saat içinde “onardığı” bilimsel olarak gösterilmiş değildir.
Böbrekler karmaşık organlardır. Kanı filtreler, atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olur ve vücuttaki su ile minerallerin dengesinde önemli rol oynarlar. Ayrıca böbrek fonksiyonu yaşla birlikte kademeli olarak azalabilir. Bu durum, ileri yaştaki herkesin böbrek hastalığı geliştireceği anlamına gelmez. (National Kidney Foundation)
Bu nedenle, bitki çayı içtikten sonra hasarlı bir böbreğin tamamen sağlıklı hale geldiğini gösteren görseller, vücutta gerçekten meydana gelen sürecin bir yansıması olarak değil, reklam amaçlı illüstrasyonlar olarak değerlendirilmelidir.
Ancak bu, faydalı hiçbir şey yapamayacağımız anlamına gelmez.
Asıl önemli olan, günlük bazı alışkanlıkların uzun vadede böbrek sağlığını korumak için daha uygun koşullar oluşturabilmesidir.
Birçok ileri yaştaki kişinin ihmal ettiği basit alışkanlık: Yeterince sıvı almak
Yaşlandıkça susama hissini daha az fark edebiliriz. Aynı zamanda böbreklerde meydana gelen bazı değişiklikler, vücudun suyu önceki yıllardaki kadar etkili şekilde koruyamamasına neden olabilir. Bu nedenle ileri yaştaki kişilerde susuz kalma riski daha yüksek olabilir. (UCLA Health)
Yaygın bir hata, tamamen susamayı bekledikten sonra su içmektir.
Pratik bir yaklaşım, doktorunuz sıvı kısıtlaması önermediyse, sıvıları gün boyunca düzenli aralıklarla tüketmektir.
Sabahın erken saatlerinde biraz su için.
Gün boyunca bir bardak veya su şişesini kolayca görebileceğiniz bir yerde bulundurun.
İhtiyaçlarınıza uygun olarak meyve ve sebze gibi su içeriği yüksek yiyeceklere de yer verin.
Hava çok sıcak olduğunda veya fiziksel aktivite yaptığınızda sıvı alımınıza özellikle dikkat edin.
Doktorunuz sıvı tüketiminizi sınırlamanızı söylediyse, belirtilen miktara uyun ve kendi kararınızla artırmayın.
Son nokta özellikle önemlidir. Çok fazla su içmek de böbrekleri “temizlemenin” bir yolu değildir. Bazı böbrek veya kalp hastalıklarında sıvı ihtiyacı oldukça farklı olabilir. Mevcut veriler, su tüketimini büyük ölçüde artırmanın böbrek fonksiyonlarındaki kaybı yavaşlatmak için herkes açısından geçerli bir yöntem olduğunu da desteklememektedir. (PubMed Central (PMC))
Sessiz tehdit kendi mutfağınızda olabilir
Kahvaltıda işlenmiş et ürünleri, öğle yemeğinde hazır bir yemek, öğleden sonra tuzlu atıştırmalıklar ve akşam hazır çorba tüketmek, tek bir gün içinde oldukça yüksek miktarda sodyum alınmasına neden olabilir.
Ve açık konuşmak gerekirse, günlük alışkanlıklar tansiyonun kontrolünü zorlaştırmaya devam ediyorsa özel bir bitki çayı aramanın fazla anlamı olmayabilir.
Yüksek tansiyon, ileri yaştaki kişilerde böbrek sorunlarıyla ilişkili başlıca risk faktörlerinden biridir. Diyabet ve kalp-damar hastalıkları da riski artırabilir. (National Kidney Foundation)
Evde daha sık yemek hazırlamak, kullanılan malzemeleri ve özellikle tuz miktarını daha iyi kontrol etmeye yardımcı olabilir.
| Düzenli olarak tercih edilebilecekler | Sınırlandırılması gerekenler |
|---|---|
| Taze sebzeler | Hazır çorbalar |
| Ev yapımı yemekler | İşlenmiş et ürünleri |
| İhtiyaca uygun porsiyonlarda meyveler | Çok tuzlu atıştırmalıklar |
| Lezzet vermek için otlar ve baharatlar | Fazla sofra tuzu |
| Az işlenmiş gıdalar | Aşırı işlenmiş ürünler |
Böbrek fonksiyonlarında zaten bir bozulma varsa potasyum, fosfor ve protein ihtiyacı kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle bir kişi için sağlıklı kabul edilen beslenme düzeninin başka bir kişi için bazı değişiklikler gerektirmesi mümkündür.
Bitkisel içecekler: İşte neredeyse kimsenin anlatmadığı ayrıntı
Bitki çayları “doğal” oldukları için çoğu zaman zararsız olarak görülür. Oysa doğal olması, herkes için otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
Bazı bitkiler, ilaçlarla etkileşime girebilen aktif maddeler içerir. Bazıları ise böbrek fonksiyonu azalmış kişiler için uygun olmayabilecek mineraller sağlayabilir veya istenmeyen etkiler oluşturabilir.
Bu nedenle, varsayılan bir “temizleme” etkisi elde etmek amacıyla birçok bitkiyi yoğun miktarlarda karıştırmak yerine, daha temkinli bir yaklaşım çok daha basit bir noktadan başlar: Tıbbi olarak aksi belirtilmedikçe, temel içeceğiniz su olsun.
Uygun miktarda sıvı almak vücudun birçok temel işlevine katkıda bulunur ve yaş ilerledikçe daha da önem kazanabilir. (Cleveland Clinic)
Tadını sevdiğiniz için bitki çayı içiyorsanız ve birden fazla ilaç kullanıyorsanız veya böbrek, kalp ya da metabolik sorunlarla ilgili geçmişiniz varsa, söz konusu bitkinin sizin için uygun olup olmadığını araştırın.
Unutulmaması gereken nokta şu: Bir bitki çayı bir içecek olabilir; tıbbi değerlendirmenin yerini almamalıdır.
Böbrekleri korumaya yardımcı olabilecek beş günlük alışkanlık
Mutfağınızı bir laboratuvara dönüştürmenize gerek yok. Basit ve düzenli bir rutin, her hafta farklı bir “çare” denemekten genellikle çok daha anlamlıdır.
Sıvı alımınıza dikkat edin. Sıvıları gün boyunca ihtiyaçlarınıza ve sağlık uzmanınızın önerilerine göre dağıtın.
Tansiyonunuzu takip edin. Doktorunuz evde tansiyon ölçmenizi önerdiyse değerleri not alın ve kontrol sırasında doktorunuzla paylaşın.
Fazla sodyumu azaltın. Yemeklere lezzet katmak için limon, sarımsak, soğan, biber ve aromatik otları kullanarak tuza olan bağımlılığınızı azaltmayı deneyin.
Düzenli hareket edin. Yürüyüş ve fiziksel kapasitenize uygun aktiviteler genel sağlığınız için faydalıdır.
Kullandığınız ilaçları doktorunuzla değerlendirin. Ağrı kesicilerin veya takviyelerin kullanımını kendi kararınızla artırmayın. Özellikle bazı antiinflamatuvar ilaçlar, belirli durumlarda böbrekler açısından özel risk oluşturabilir. (National Kidney Foundation)
Ancak hâlâ önemli bir parça eksik.
Böbrek sorunları başlangıçta belirgin belirtilere yol açmadan ilerleyebilir. Bu nedenle kendinizi iyi hissetmeniz, böbreklerinizin mutlaka tamamen sorunsuz çalıştığı anlamına gelmez.
60 yaşından sonra kontroller, viral bir tariften daha önemlidir
Bir “öncesi ve sonrası” fotoğrafı böbreklerinizin gerçekte ne kadar iyi filtreleme yaptığını gösteremez.
Böbrek fonksiyonunu değerlendirmek için özellikle kan ve idrar testlerinden yararlanılır. Kreatinin ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR), böbreklerin filtreleme işlevi hakkında bilgi verirken, idrardaki albümin ölçümü de ek bilgiler sağlayabilir. National Kidney Foundation, özellikle risk faktörleri bulunan 60 yaş üzerindeki kişilerin bu tür kontrolleri önemsemesini önermektedir. (National Kidney Foundation)
Kalıcı şişlik, idrar miktarında belirgin değişiklikler, ciddi halsizlik, bilinç bulanıklığı veya başka yeni belirtiler fark ederseniz, bir içeceğin sözde sonuç vermesini beklemeyin.
İnternette bulunan çeşitli çareleri haftalarca denemek yerine, zamanında bir sağlık uzmanına başvurmak çok daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
İçecekler ve böbrek sağlığı hakkında sık sorulan sorular
Böbrekleri hızlı bir şekilde temizleyen bir içecek var mı?
Böbrekleri birkaç saat içinde “temizleyebildiği” veya yenileyebildiği gösterilmiş herhangi bir ev yapımı içecek bulunmamaktadır. Vücudun metabolik atıklarla başa çıkmasında böbrekler ve karaciğer zaten önemli rol oynar. Dengeli beslenme, uygun sıvı alımı ve risk faktörlerinin kontrol altında tutulması çok daha makul bir yaklaşımdır.
Ne kadar çok su içersem böbreklerim o kadar iyi olur mu?
Her zaman değil. Sıvı ihtiyacı vücut yapısına, beslenmeye, hava sıcaklığına, fiziksel aktiviteye, kullanılan ilaçlara ve sağlık durumuna göre değişir. Hatta bazı kişilerin sıvı tüketimini sınırlaması gerekebilir. İleri yaştaki kişilerde hem yetersiz sıvı alımı hem de bazı durumlarda aşırı tüketim sorun oluşturabilir. (PubMed)
Her gün bitki çayı içebilir miyim?
Bu durum bitkinin türüne, miktarına, kullanılan ilaçlara ve genel sağlık durumuna bağlıdır. Ara sıra hafif bir bitki çayı içmek ile her gün yoğun bitkisel karışımlar tüketmek aynı şey değildir. Böbrek fonksiyonunuz azalmışsa veya birden fazla ilaç kullanıyorsanız, içerikleri bir sağlık uzmanıyla kontrol etmeniz daha güvenli olacaktır.
48 saatlik bir vaatten çok basit bir rutin değerlidir
60 yaşından sonra böbreklerinize iyi bakmak, gizli bir bitki keşfetmeye bağlı değildir. Daha sıradan ama çok daha önemli kararlarla başlar: İhtiyaca uygun şekilde sıvı almak, fazla tuzu sınırlamak, gerektiğinde tansiyonu ve kan şekerini kontrol etmek, aktif kalmak ve böbrek fonksiyonlarını düzenli olarak kontrol ettirmek.
Bir dahaki sefere biri 48 saat içinde bir içecekle hasarlı böbrekleri “yeni böbreklere” dönüştürebileceğini söylediğinde, şu basit gerçeği hatırlayın: Sağlığınız bir “öncesi ve sonrası” fotoğrafından daha güçlü kanıtları hak eder.
Tıbbi uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve profesyonel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Böbrek veya kalp hastalığınız varsa, diyabetiniz bulunuyorsa, sıvı tüketiminizi sınırlamanız gerekiyorsa ya da düzenli olarak ilaç kullanıyorsanız; beslenme, sıvı alımı veya bitkisel ürün tüketiminizde önemli değişiklikler yapmadan önce doktorunuza danışın.
Nhận xét
Đăng nhận xét